14 октябрьдә чәк-чәк көне билгеләп үтелә, бу уңайдан, Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы бу хакта Татарстан Республикасында җитештерелә торган татар кунакчыллыгы символы турында сөйләргә карар кылды.
Элек ашамлык бары бәйрәмчә генә санала иде, барлык бәйрәмнәрдә һәм истәлекле даталарда булды, аны туйга бүләк иттеләр. Хәзер исә ул көндәлек диярлек булды, аны теләсә кайсы супермаркетта сатып алырга мөмкин.
Шулай итеп, чәк-чәк җитештерү күләме буенча рейтингта Казанның 3нче икмәк заводы беренче урында тора. 2019 елда биредә 1003 тонна җитештерелгән. Казан шәһәренең икмәк-күмәч һәм кондитер әйберләре җитештерүчеләренең иң борынгы берсендә әлеге ризыкның 44 төрен сайларга мөмкин. Мәсәлән, бер тартмада чәк-чәкнең 8 төре: мәкле классик, күнжутлы, кокослы, һавалы дөге, грек чикләвеге, курагалы, шоколад һәм матур дизайндагы «Яраткан шәһәр»төргәгендә тәкъдим ителгән.
1939 елда башланган завод тарихы күп еллар дәвамында икмәк пешерүчеләрнең хезмәте һәм тырышлыгы аркасында барлыкка килгән вакыйгаларга һәм гореф-гадәтләргә бай. «3 нче Казан икмәк заводы» АҖ узган ел Болгар музей-тыюлыгында «Чәк-Чәк» II Бөтенроссия гастрономия бәйрәме «фестивале кысаларында узган» Иң яхшы чәк-чәк»дегустация конкурсында җиңүче булды.
Икенче урында - Күмәч-кондитер комбинаты. Биредә 27 төрле чәк-чәк сатып алырга була, алар авырлыгы, төрелмәсе белән генә аерыла, төрле тәме дә бар. Узган ел» БКК " 230 тоннага якын чәк-чәк җитештергән.
Өченче урынны Татпотребсоюз яулады. Татарстан Республикасының кулланучылар кооперациясе системасында һәр елны уртача 80-90 тонна чәк-чәк җитештерелә. Бу тәм-томны әзерләүдә Азнакай, Актаныш, Әлмәт, Апас, Балтач, Буа, Балык Бистәсе, Саба, Чирмешән районнары аеруча активлар.
Татарстанда чәк-чәкне төрле формаларда ясыйлар: таулар, ат барлыкка китерүче, цилиндрик, квадрат, порцион шарлар. Әгерҗе, Актаныш һәм Чирмешән районнарында бу-эре, вак шарлар, Әгерҗе, Әтнә, Балтач, Балык Бистәсе, Саба районнарында вермишелев токмачлары формасындагы эре, вак шарлар.
Дүртенче урында – тәм-томнарга традицион, чын чәк-чәк тәкъдим итүче 1 нче Пекарня. 2008 елда нигез салынган предприятие татарстан базарында чәк-чәк җитештерү буенча алдынгы урында тора-елына 80 тонна чамасы. Милли кухня традицияләрен саклап, биредә 5 төрле тәм-том җитештерелә, моннан тыш, матур бәйрәм тартмасында сувенир чәк-чәк сатып алырга була. Бу милли колоритлы иң яхшы бүләктер, мөгаен!
Безнең рейтингның бишенче урында – «Яшел Үзән икмәк комбинаты», ул 16 төр татлы чәк-чәк тәкъдим итә. Предприятие елына 50 тонна продукция чыгара. Ул Зеленодольск районын гына түгел, Казан, Чабаксар һәм Волжск кебек шәһәрләрне дә сыйфатлы продукция белән тәэмин итә, башка төбәкләр белән дә хезмәттәшлекне үстерергә омтыла.
Чәк-чәкнең төп өлеше үзгәрми, әмма аның формасы үзгәрә. Тәм-том әзерләү өчен балны шикәр белән эретергә, Су өстәргә һәм, комачаулап, сироп пешерергә дә җитә. Кайнар бал белән чәк-чәк салалар, катнаштырып, теләгән формасын биреп, аш-суга салалар. Теләге буенча десерт чикләвек һәм коры җиләк-җимеш белән бизәлә.
Май, он, йомырка, сөт һәм бал – чәк-чәк өчен кирәк булган нәрсәләр.
Чәк-чәкнең кеше сәламәтлеге өчен файдасы составында табигый бал белән бәйле, мөгаен, бу уникаль умартачылык продуктының файдасы турында ишеткәндер. Әмма, аркасында югары калорийности, артык еш кына лакомиться аларга кирәкми.
Рекордсмен чәк-чәкне Казанда 2018 елгы FIFA ачылышына әзерләгәннәр иде, ул футбол тупының яртысы иде.
Татар версиясе яңалыклар: https://agro.tatarstan.ru/tat/index.htm/news/1847151.htm
Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы матбугат хезмәте