Айлык акчалата түләү, өстәмә айлык матди тәэмин итү, өстәмә матди тәэмин итү
Россия Пенсия фонды һәм аның территориаль органнары гамәлдәге законнар нигезендә социаль түләүләр башкара, аларга, аерым алганда, айлык акчалата түләү (ЕДВ) һәм аның составына керүче социаль хезмәтләр җыелмасы (НСУ), ай саен өстәмә матди тәэмин ителеш (ДЕМО), өстәмә матди тәэмин ителеш (ДМО) керә.
Айлык акчалата түләү-ПФР территориаль органнары тарафыннан гражданнарның аерым категорияләренә билгеләнә торган социаль түләү. Алар арасында:
Бөек Ватан сугышы, хәрби хәрәкәтләр ветераннары һ. б.;
инвалидлар, инвалид балаларны да кертеп;
фашизмның балигъ булмаган тоткыннары;
радиация йогынтысы нәтиҗәсендә зыян күргән затлар.
Бер тапкыр бирелә торган акча алу хокукына ия гражданнарның тулы исемлеге белән РПФ сайтының «Социаль түләүләр»бүлегендә танышырга мөмкин.
Бер тапкыр бирелә торган акчаны билгеләү гариза бирү характерын йөртә. Гаризаны РПФ сайтында һәм дәүләт хезмәтләре порталында, шулай ук РПФның теләсә кайсы территориаль органында яки КФҮ аша бирергә мөмкин.
Искәрмә булып 2020 елның 28 июленнән (Россия Хезмәт һәм социаль яклау министрлыгының 327н номерлы боерыгы үз көченә кергән көннән) түләү билгеләү өчен гариза бирү вазыйфасыннан азат ителгән гражданнар, чөнки инвалид, инвалид балалар дип танылган гражданнарга, ул «федераль инвалидлар реестры» Федераль дәүләт мәгълүмат системасыннан (ФГИС ФРИ) инвалид дип танылган гражданны таныклау актыннан өземтә нигезендә инвалид яки инвалид бала дип танылган көннән соң билгеләнә.
Татарстан ПФР Бүлеге искәрткәнчә, инвалидлыкны билгеләү һәм раслау буенча 2021 елның 1 октябренә кадәр гамәлдә булган вакытлы тәртип нигезендә (РФ Хөкүмәтенең 11.02.20021 ел, № 155 карары) гражданнарга инвалидлык һәм ЕДВ буенча пенсияне озайту өчен РПФКА бару таләп ителми.
Әгәр гражданин бер үк вакытта бер закон кысаларында берничә нигез буенча ЕДВ алу хокукына ия булса, түләү күбрәк түләү күләмен күздә тоткан бер нигез буенча билгеләнә. ЕДВ индексациясе елга бер тапкыр 1 февральдән башлап үткәрелә.
Татарстан Республикасы буенча ЕДВ алучылар саны 322558 кеше.
Федераль законнар нигезендә аның акчалата эквивалентын ала торган ташламаларга һәм социаль ярдәм чараларына хокуклы гражданнар 1 октябрьгә кадәр КФҮ, Пенсия фондының территориаль органнарына, алдан язылу буенча яки РПФ сайтында Шәхси кабинет аша тиешле гариза бирә һәм социаль пакет алу хокукын үзенә кире кайтара ала. Бирелгән гариза киләсе елның 1 гыйнварыннан гамәлгә керәчәк.
Социаль хезмәтләр җыелмасы үз эченә ала:
рецептлар буенча Медицина куллану өчен дару препаратлары, рецептлар буенча медицина эшләнмәләре, инвалид балалар өчен дәвалау туклануының махсуслаштырылган продуктлары;
төп авыруларны профилактикалау өчен санатор-курорт дәвалавына юлламалар;
шәһәр яны тимер юл транспортында, шулай ук дәвалану урынына бару һәм кире кайту өчен шәһәрара транспортта түләүсез йөрү.
Өстәмә айлык матди тәэмин итү (ДЕМО) – гражданнарның аерым категорияләренә айлык түләү. Матди тәэминатка бары тик Россия Федерациясе гражданнары гына хокуклы. Түләү күләме, ташламалы категориягә карап, 500 яки 1000 сум тәшкил итә.
1 000 сум күләмендә ДЕМО билгеләнә:
Бөек Ватан сугышы инвалидларына һәм анда катнашучыларга;
инвалидларга Хәрби җәрәхәт аркасында;
концлагерь, гетто һәм башка мәҗбүри тоту урыннарының балигъ булмаган элеккеге тоткыннарына.
ДЕМО алучылар саны 1000 Татарстан Республикасы буенча 1661 кеше тәшкил итә.
500 сум күләмендә ДЕМО билгеләнә:
гамәлдәге армия составына кермәгән хәрби частьләрдә, учреждениеләрдә, хәрби-уку йортларында хәрби хезмәт үткән хәрби хезмәткәрләргә 1941 елның 22 июненнән 1945 елның 3 сентябренә кадәр алты айдан да ким булмаган чорда, шулай ук күрсәтелгән чорда хезмәт иткән өчен СССР орденнары яисә медальләре белән бүләкләнгән хәрби хезмәткәрләргә, шулай ук әлеге чорда хезмәт иткән өчен СССР орденнары яисә медальләре белән бүләкләнгән хәрби хезмәткәрләргә;
сугыш елларында һәлак булган хәрби хезмәткәрләрнең тол хатыннарына;
Бөек Ватан сугышы инвалидларының тол хатыннарына;
"блокадалы Ленинградта яшәүче»билгесе белән бүләкләнгән затларга;
элеккеге балигъ булмаган тоткыннарына нацист концлагерьлары, төрмәләр һәм гетто.
ДЕМО алучылар саны Татарстан Республикасы буенча 500 кеше күләмендә 1710 кеше тәшкил итә.
ДЕМО Пенсия фондының территориаль органы пенсия белән бер үк вакытта түләнә. ДЕМОКА хокукы булган, әмма аны вакытында тормышка ашырмаган гражданнарга бу түләүне билгеләү турында яшәү урыны буенча РПФның территориаль органына гариза бирергә кирәк. Әгәр гражданин ДЕМОГА хокуклы булса да, ул пенсионер булып тормый икән, бу түләү шулай ук яшәү урыны буенча РПФның территориаль органнары тарафыннан билгеләнә һәм түләнә, ә Россиядән читтә даими яшәү очрагында – Россия Федерациясе Пенсия фонды тарафыннан. РФ территориясеннән читтә даими яшәүче РФ гражданнары мөрәҗәгать итү датасына ДЕМО билгеләү өчен мөрәҗәгать итәләр.
Әгәр гражданин бер үк вакытта берничә нигез буенча ДЕМО алу хокукына ия булса, ул бер нигез буенча билгеләнә, ул күбрәк түләү күләмен күздә тота.
Өстәмә матди тәэмин итү (ДМО) – РФ законнары нигезендә билгеләнгән пенсияләргә билгеләнә торган түләү. ДМО иң югары түләү Советлар Союзы, Социалистик Хезмәт Геройларына, өч дәрәҗә Дан ордены ияләренә, шулай ук өч дәрәҗә Дан ордены ияләренә бирелә
I дәрәҗә «Ватан алдындагы казанышлары өчен» ордены белән бүләкләнгән. ДМО күләме социаль пенсия күләменә бәйле һәм, димәк, әлеге өстәмә алучылар категорияләре өчен аерыла. Түләү тиешле пенсия түләү белән бер үк вакытта башкарыла.
Татарстан Республикасында ДМО алучыларның күрсәтелгән категориясеннән 13 Социалистик Хезмәт Герое бар.