ТР территориясендә метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында Консультация-кисәтү

ОПЕРАТИВ КӨНДӘЛЕК ФАРАЗ

"Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә - тирә мохитне күзәтү идарәсе" ФДБУ мәгълүматлары буенча, 24 августка Татарстан Республикасында начар метеорологик күренешләр көтелә:

Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның югары һәм гадәттән тыш куркынычы турында шторм кисәтү

2021 елның 21-26 августында Татарстан Республикасы территориясендә урманнарның югары янгын куркынычы (4 класс) һәм урманнарның гадәттән тыш янгын куркынычы (5 класс) сакланачак.

Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә 2021 елның 24 августында төнлә һәм көндез урыны белән яшен, кыска вакытлы җилнең тизлеге 17-22 м/с (Казанда 15-20 м/с), урыны белән көчле яңгыр, боз явуы ихтимал.

1. Татарстан Республикасы буенча метеорологик хәлнең 2021 елның 24 августына фаразы:

Аязучан болытлы һава. Урыны белән кыска вакытлы яңгыр, урыны белән көчле яңгыр. Аерым районнарда яшен булуы ихтимал. Җил төньяктан, төньяк-көнчыгыштан, секундына 6-11 метр, урыны белән кыска вакытлы көчәйгәндә 17-22 м/с минималь һава температурасы төнлә +15..+20˚. Көндез максималь һава температурасы +21..+26˚.

Урманнарның янгын куркынычы югары (4 сыйныф) 30 муниципаль берәмлектә: Алексеевск, Әгерҗе, Әтнә, Арча, Аксубай, Әлки, Балтач, Буа, Югары Ослан, Биектау, Алабуга, Чүпрәле, Яшел Үзән, Кама Тамагы, Кукмара, Лаеш, Мамадыш, Менделеевск, Түбән Кама, Яңа Чишмә, Нурлат, Питрәч, Балык Бистәсе, Спас, Саба, Тәтеш, Теләче, Чистай, Чирмешән муниципаль районнары һәм Казан шәһәре округларында фаразлана.

Урманнарның гадәттән тыш (5 класс) янгын куркынычы 15 муниципаль берәмлектә: Әлмәт, Азнакай, Актаныш, Апас, Баулы, Бөгелмә, Зәй, Кайбыч, Лениногорск, Минзәлә, Мөслим, Сарман, Тукай, Ютазы муниципаль районнары һәм Яр Чаллы шәһәр округы.

 Халыкка тәкъдимнәр

Көчле җил очрагында халыкка киңәшләр:

Җил көчәйгәндә биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны аерым контрольгә алу һәм аларны караучысыз калдырмау мөһим. Әгәр көчле җил застал Сезне урамда, киңәш итәбез яшеренергә җир асты кичүе яки подъездларда биналар. Йорт диварлары янында көчле җилдән качып ятарга кирәкми, чөнки түбәдән шифер һәм башка түбә ябу материаллары егылырга мөмкин. Бу исә җәмәгать транспорты тукталышларына, реклама щитларына, агачларга, төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла. Көчле җил вакытында электр тапшыру линиясе астында басып тору һәм өзелгән электр үткәргечләргә килү куркыныч.

Яшен вакытында нишләргә

• Беренчедән, яшен вакытында ачык җирлектән качарга кирәк. Яшен, билгеле булганча, иң биек ноктага бәрә, кырда ялгыз кеше-ул иң ноктасы да. Берәр сәбәп аркасында кырда яшенле бер генә калсагыз, теләсә кайсы тирәнлектә: канавка, кашбинка яки басуның иң түбән урынында качып, корточкаларга утырыгыз һәм башыгызны кысыгыз, дип киңәш итә коткаручылар.

• Икенчедән, яшен вакытында Судан котылырга, чөнки ул бик яхшы ток проводнигы. Яшен сугу 100 метр радиуста сулык тирәсендә тарала. Еш кына ул ярга бәрелә. Шуңа күрә яшен вакытында ярдан ераграк китәргә кирәк, су коенырга һәм балык тотарга ярамый.

• Бик куркыныч вакытында яшен вакытында сөйләшергә кесә телефоны буенча. Иң яхшысы-яшен вакытында кесә телефоннарын сүндерергә. Керүче кыңгырау яшен бәрелү сәбәбе булган очраклар да булды.

• Яшен вакытында металл әйберләрдән арынырга кирәк. Сәгатьләр, цепочки һәм хәтта ачылган өстендә баш зонтик – потенциаль максатлары удара. Кесәдә булган ачкычлар бәйләнеше буенча яшен сугу очраклары билгеле.

Өчен түгел, бәрде молния, әгәр сез машинада

Машина эчендәге кешеләрне шактый яхшы яклый, чөнки яшен сугганда да разряд металл өслеге буенча бара. Шуңа күрә әгәр яшен застал сезне машинада, закройте тәрәзәләр, отключите радиоприемник, кәрәзле телефон һәм GPS-навигатор. Кирәк түгел дотрагиваться кадәр ручки ишекләр һәм башка металл детальләр.

Әгәр сез мотоциклда булсагыз, яшен сукмасын өчен

Велосипед һәм мотоцикл, машинадан аермалы буларак, яшеннән сезне коткармаячак. Еларга, транспорт җәяргә һәм аннан якынча 30 м ераклыкка китәргә кирәк.

Яшен вакытында бакча яки бакча йортында булганда кирәк:

• Ябарга ишек һәм тәрәзәләр, төшереп калдырырга сквозняки.

• Мичне яндырмаска, төтен юлын ябарга, чөнки торбадан чыккан төтен югары электр үткәргечкә ия һәм электр разрядын үзенә тартып торырга мөмкин.

* Телевизор, радиоприемник, электр приборларын сүндерергә, антеннаны сүндерергә.

* Сүндерергә элемтә чаралары: ноутбук, кесә телефоны.

• Кирәк түгел булырга якында тәрәзәләр яки бу чарлаке, шулай ук янында массивными металлическими предметлар.

Эссе һава шартларында халык өчен тәкъдимнәр.

1. Поддерживайте прохладную һава температурасын йорт. Көндез тәрәзәләрне һәм ставниларны ябыгыз (әгәр бар икән, бигрәк тә әгәр тәрәзәләр кояш ягына чыга. Тәрәзәләрне ачыгыз һәм төнлә урамда һава температурасы бинадагыга караганда түбәнрәк. Әгәр сезнең торак җиһазландырылган кондиционером, закрывайте тәрәзәләр һәм ишекләр. Бераз облегчение китерергә мөмкин вентиляторы, әмма, кайчан температура 35 градустан артык, вентилятор мөмкин түгел коткарып нче Җылылык авырулары. Бик күп эчәргә кирәк.

2. Эсселектә булмаска тырышыгыз. Йорттагы иң салкынча бүлмәгә, бигрәк тә төнгә күчегез, әгәр мөмкин булмаса, өйдә салкын температураны саклагыз, көненә 2-3 сәгать салкын биналарда (мәсәлән, кондиционерлар белән җиһазландырылган җәмәгать биналарында) үткәрегез. Тәүлекнең иң эссе вакытында урамга чыкмаска тырышыгыз. Избегайте интенсив физик йөкләнешне. Күләгәдә булырга тырышыгыз. Парковкаланган автомобильләрдә балаларны һәм хайваннарны калдырмагыз.

3. Түгел допускайте перегрева тән, эчәргә җитәрлек сыеклык. Алырга прохладный душ. Сез шулай ук аласыз эшләргә салкын компресслар яки обертывания, кулланырга юеш салкын сөлгеләр, обтирать гәүдәсен салкын су, эшләргә салкын ванночки өчен аяклары һ. б. кияргә җиңел һәм ирекле кием килгән натураль тукымалар. Урамга чыккач, киң колаклы эшләпә яки кепка яки кояш яклы күзлек киегез. Эчәргә яраклы режимны саклагыз, баллы һәм алкогольле эчемлекләрдән сакланыгыз.

4. Тирә-юньдәгеләргә ярдәм итегез. Әгәр сезнең танышларыгызның берсе эссе һава торышы аркасында сәламәтлек өчен куркыныч янаса, аларга кирәкле ярдәм алырга булышыгыз. Ялгыз яшәүче өлкән яшьтәге һәм авыручы кешеләргә тәүлегенә кимендә бер тапкыр килергә кирәк. Әгәр пациент ниндидер дарулар кабул итә икән, аны дәвалаучы табиб белән киңәшләшегез һәм бу даруларның организмның терморегуляцияләнүенә һәм су балансына ничек йогынты ясавын ачыклагыз. Әгәр сезнең сәламәтлегегезгә бәйле проблемаларыгыз бар икән: температура 25 градустан артмаган вакытта яки суыткычта (инструкцияне үтәгез) даруларны саклагыз, хроник чирдән җәфа чигсәгез яки бер үк вакытта берничә даруны кабул итсәгез, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итегез.

5. Әгәр дә сез яки кемдер янәшәдә үзен начар хис итте. Баш әйләнеше, көчсезлек, тревога яки көчле сусауны һәм баш авырту тойсагыз, мөмкин кадәр тизрәк салкынча урынга күчәргә һәм тән температурасын үлчәтергә тырышыгыз. Эчәргә су яки җиләк-җимеш согы өчен тутырырга югалту сыеклык, ял итегез. Мускулларның авыруын сизсәгез (барыннан да элек алар аякларында, кулларында яки корсагында, күп кенә очракларда озакка сузылган физик йөкләнеш нәтиҗәсендә көчле эсселектә барлыкка килә), һәм минераль алмашны нормальләштерү өчен электролитлар булган эретмә эчегез. Әгәр җылылык спазмалары бер сәгатьтән артык туктатылмый икән, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә кирәк. Әгәр сез гаилә әгъзаларының берәрсенең яки сез караган кешеләрнең тиресе коры һәм кайнар булуын күрсәгез, бред, судороглар яки аң югалту барлыкка килгән, кичекмәстән ашыгыч ярдәм чакырыгыз. Медиклар килгәнче зыян күрүчене салкынча урынга күчереп, аяклары гына күтәрелергә тиеш. Зыян күрүчене чишегез һәм суыткыч процедуралар үткәрә башлагыз: муенга салкын компресс салыгыз, яңа һава кушылдыгын тәэмин итегез, бүлмә температурасының тиресен (20-25 градус) су сиптерегез. Үлчәтергә температура тән. Зыян күрүчегә парацетамол яки аспирин бирмәгез. Әгәр дә ул аңсыз гына аның янына салыгыз.

Янгын вакытында ничек эшләргә.

Янгын чыккан очракта 112 яки 01 телефоны аша хәбәр итегез. Янгынга тиз арада реакцияләгез, утны сүндерү өчен барлык уңайлы ысулларны кулланып (ком, су, ут сүндергечләр һ.б.).

Эвакуация вакытында янган бүлмәләр һәм төтен баскан урыннар, сулышын тоткарлап, борынын һәм авызын дымлы тукыма белән саклап, тиз үтә.

Шартлау куркынычы янаганда, башны куллары белән, алга таба тәрәзәләрдән, пыяладан, ишекләрдән, үтүдән, баскычлардан саклап, корсанга ятасыз.

Бензин, керосин һ. б. мичне яндыру бик куркыныч.

Мичне җылытмаска, аңа якын җиһаз һәм башка яна торган әйберләрне куярга; кием-салым киптерергә һәм мичкә янган башка материалларны киптерергә һәм янәшә куркыныч.

Подвалларда, сарайларда, чарлакта һәм янучан материал саклана торган биналарда тәмәке тартуга һәм ачык ут куллануга юл куймаска кирәк.

Ашыгыч хезмәтләрнең автомобиль техникасы үтү өчен йорт яны территориясендә йөрү өлешен киртәләргә кирәк.