Роспотребнадзор: "грипп турында 12 миф һәм факт»
1. ГРИПП ЮГАРЫ ТЕМПЕРАТУРАСЫЗ БУЛМЫЙ
Бу миф. Гриппның аерым билгесе булып 38,5 – 39,0°С температурасы тора, кайчагында авыруның беренче сәгатьләреннән югарырак, әмма кайбер пациентларда грипп субфебриль (37,1-37,9°С) яки хәтта нормаль тән температурасы белән уза.
2. ГРИПП ВАКЫТЫНДА БОРЫННАН БИК КҮП БҮЛЕНЕШЛӘР БУЛМЫЙ
Бу миф. Авыруның беренче көннәрендә еш кына борынның зарарланган тукымаларның агуы белән бәйле булуы билгеләнә. Өченче көннән соң классик яман шеш авыруы борыннан бүленеп чыгу, кагыйдә буларак, сезнең иммунитетның вакытлыча йомшаруын кулланган бактерияләр белән бәйле.
3. ГРИПП ВИРУСЫ КЫШ БАБАЙДАН КУРЫКМЫЙ
Әйе, бу факт. Температура нульгә якын булганда вирус бер айга кадәр саклана, ә түбән температурада тагын да озаграк саклана. Аның каравы, гадәттә сабын вирусны үтерә, ультрашәмәхә уты һәм температура 60° дан югарырак.
4. ГРИППКА КАРШЫ ИҢ ЯХШЫ ЧАРА-КҮКРӘК БАЛАСЫ ӨЧЕН-АНЫҢ ӘНИСЕНЕҢ СӨТЕ
Әйе, бу факт. Имезүче ана грипп белән авырса, сабыйны күкрәктән аерырга ярамый. Вирусны бала белән тыгыз элемтәдә булганда, һава-тамчы юлы белән йогышның инкубацион чорында ук тапшыралар. Ана сөтеннән антителалар балага ашату вакытында тапшырыла. Шуңа күрә бу авыруның иң яхшы профилактикасы һәм, симптомнар үсеш алган очракта, сабый өчен кирәкле дәвалау компоненты.
5. ТЕМПЕРАТУРАДАН ТАБЛЕТКАЛАР ГРИППКА ОРГАНИЗМ БУЕНЧА ТАРАЛЫРГА ЯРДӘМ ИТӘ
Әйе, бу факт. Тән температурасы нормаль яки җиңел генә-вирус өчен уңайлы мохит. Канәгатьләнерлек хәл булганда өлкәннәргә температураны 38 С, балаларга 38-39°дан югарырак булганда гына кабул итәргә киңәш ителә.
6. ГРИППНЫ ДӘВАЛАУ МӘГЪНӘСЕЗ: АВЫРУ КУРКЫНЫЧ ТҮГЕЛ ҺӘМ ҮЗЕ ДӘ УЗАЧАК.
Бу миф. Грипп бик куркыныч. Грипп белән авыру үлем белән тәмамланырга мөмкин, бигрәк тә кечкенә балалар һәм өлкән яшьтәге кешеләрнең. Моннан тыш, авыру үзеннән соң төрле өзлегүләр калдыра ала. Грипп еш кына йөрәк-кан тамырлары системасы эшли, ул булган хроник патологиянең тиз алга китүенә китерә һәм гомер озынлыгын берничә елга киметә.
«Гриппны дәваламыйча бер атна дәвам итә, ә дәвалау белән җиде көн» дигән ироник әйтемдә дөреслек өлеше бар, тик дәвалау вакытында башланган очракта гына. Дәвалауның үз вакытында дәвалану авыруның вакытын гына кыскартып калмыйча, өзлегүләр һәм үлемгә китү ихтималын да киметәчәк.
7. ГРИППНЫ АНТИБИОТИКЛАР БЕЛӘН ДӘВАЛАРГА БУЛА
Бу миф. Антибиотиклар бактерияләрдә генә эшли. Вируслар бактерияләргә каршы берни дә уртаклыгы юк, димәк, антибиотикларны вируслы авыруларны, шул исәптән гриппны дәвалау файдасыз. Кайчагында көчсезләнгән иммунитет фонында вирус инфекциясенә икенчел бактериаль йогыш кушылырга мөмкин. Мондый очракта гына табиб (табиб кына!) антибиотиклар курсы билгеләргә мөмкин.
8. ГРИПП БЕЛӘН АВЫРМАС ӨЧЕН ВИТАМИННАР КАБУЛ ИТҮ ДӘ ҖИТӘ, СУГАН, САРЫМСАК, ТОЗЛЫ КӘБЕСТӘ ҺӘМ ЛИМОННАР КҮБРӘК БУЛА
Бу миф. Витаминлы профилактика гомуми ныгыту характерына ия, ләкин вирус турыдан-туры гамәлдә түгел. Вакцинацияне, чыныгу, сәламәт яшәү рәвешен, рациональ туклануны күздә тоткан комплекслы профилактика оптималь карар булачак. Күрсәткечләр булганда табиб иммунодуляторларны һәм/яки витаминлы-минераль комплексларны кабул итүне тәкъдим итә ала.
9. ГРИППКА КАРШЫ ПРИВИВКА ЙОГУДАН 100% ГАРАНТИЯ БИРМИ
Әйе, бу факт. Прививка ясатканнан соң грипп белән зарарлану куркынычы кала, әмма сизелерлек кими. Уртача, прививка тәэмин итә яклауга 80-90% һәм диярлек тулысынча предотвращает авыр агымы һәм үлем нәтиҗәләре.
10. ГРИППКА КАРШЫ ПРИВИВКА АВЫРУ КИТЕРЕП ЧЫГАРЫРГА МӨМКИН
Бу миф. Бер генә вакцина да типик авыру тудырмый. Вакцинация барышында организмга көчсезләнгән вирусны яки аның өлешләрен кертәләр. Вакцинада булган Вирус авыру китереп чыгара алмый, тик организмда антителлар эшләп чыгаруны стимуллаштырырга мөмкин. Шуңа күрә организмга «кыргый» вирус эләккәч, антительләр эшләү өчен вакыт кирәк түгел – алар вакцинациядән соң бар инде. Антителлар вирус белән бәйле һәм шул рәвешле күзәнәкләрнең йогышын һәм вирусның үрчүен булдырмый кала. Шуның аркасында авыру ул башланганчы ук кисәтелә. Заманча вакциналар җиңел күчерелә һәм прививкадан соң авыруның бернинди симптомнары да юк. Бары тик кайбер кешеләрдә вакцина кертелгән урында кызарыну барлыкка килергә яки температура бераз күтәрелергә мөмкин. Бу, мөгаен, вакцина кертүдән иң күңелсез нәтиҗәләрдер.
11. ГРИПП ВИРУСЛАРЫ ДАИМИ РӘВЕШТӘ МУТЛАНА. ДИМӘК, АЛАРНЫҢ КАЙСЫСЫ «МОДАДА» БУЛЫР, ДИП КҮЗ АЛДЫНА ДА КИТЕРЕП БУЛМЫЙ.
Бу миф. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы даими рәвештә тикшерә перемещения вируслар бөтен дөнья буенча һәм Нигезендә әлеге тикшеренүләр бирә предсказок җитештерүчеләргә вакцина. Әгәр фараз 100% ка акланмаса да, вакцина барыбер гамәлдә, чөнки эшләп чыгарыла торган антителлар вирусның билгеле бер типы белән генә түгел, ә якын шәһәр вариантлары белән дә эш итә ала.
12. ЭПИДЕМИЯ БАШЛАНГАННАН СОҢ ВАКЦИНАЦИЯНЕ СОҢ ҮТКӘРЕРГӘ
Бу миф. Нинди дә булса сәбәпләр аркасында вакцинация вакытында үткәрелмәгән булса, аны эпидемия башланганнан соң да эшләргә була, өстәвенә, исән булмаган вируслы вакциналардан гына файдаланырга була. Әмма прививка кеше грипп вирусы белән йогышланган вакытта ясалса да, клиник күренешләр булмаган очракта ясалса, вакцинация бу авыруны булдырмый калмаячак, ләкин сезонның алдагы айларында гриппның башка варианты белән йогыш ясау ихтималын киметәчәк.
Исегездә тотыгыз, гриппны иң яхшы кисәтү-ул вакцинация!
Үзегезне саклагыз һәм сәламәт булыгыз!