Татарстан Республикасының Апас районында «Мәдәният»милли проекты кысаларында модель китапханә ачылды
2022 елның 21 октябрендә Татарстан Республикасы Апас муниципаль районы Апас шәһәр тибындагы поселогында «мәдәният» милли проектының «Мәдәни мохит» федераль проектын гамәлгә ашыру кысаларында оештырылган «Үзәкләштерелгән китапханәләр системасы»муниципаль бюджет учреждениесенең үзәк китапханәсе ачылды.
Модель китапханәләр булдыру һәм китапханәләрне модернизацияләү – Россиядә, шул исәптән Татарстан Республикасында да заманча китапханә эшен үстерүнең мөһим юнәлешләренең берсе. Китапханәләрне модернизацияләү укучыларга мәгълүмати-библиографик хезмәт күрсәтүгә автоматлаштырылган процессларны кертергә, документларны исәпкә алырга һәм эшкәртергә, электрон каталоглар, махсус библиографик һәм фактографик мәгълүмат базаларын булдырырга мөмкинлек бирә.
Апас районы китапханәсе 1930 елда, район мәгариф елында оештырыла. 1986 елда ике катлы яңа бина төзелә. Китапханәнең урам фасадын реконструкцияләү 2015 елда башкарылды. Апас балалар һәм Апас үзәк китапханәсен капиталь ремонтлау 2017-2019 елларның мөһим һәм көтеп алынган вакыйгасы булды.
2001 елдан Апас үзәк китапханәсен компьютерлаштыру башланды, электрон каталог һәм мәкаләләрнең электрон картотекасы булдырыла. Апас үзәк китапханәсендә 2002 елдан бирле укучылар һәм китапханәчеләр «КонсультантПлюс»мәгълүмат базасыннан файдаланалар. Китапханә укучылары Интернетка керә ала. Бүгенге көндә Апас үзәк китапханә системасы үзәк, балалар китапханәсен, 27 авыл китапханәсен берләштерә. Үзәк китапханә фонды бүгенге көндә 32051 данә документ тәшкил итә. Китапханә каршында «Сердәш», «Сөн-Ләс Дарт» клублары, «Тылсымлы энә»түгәрәге эшли. Апас үзәк китапханәсендә төрле тематикалы мәдәни-агарту чаралары үткәрелә, китапханә буш вакытны үткәрү өчен кирәкле урын булып тора.
2022 елда китапханә бинасын модернизацияләү һәм җиһазлауга 10 млн. сум җибәрелгән, шулардан:
китапханә фондын тулыландыру-2 млн. сум;
техник җиһазлар сатып алу-3 млн. сумнан артык;
Заманча китапханә киңлеген яхшырту (җиһаз, дивар дизайны, навигация такталары, жалюзи) – 3 млн. сумнан артык;
хезмәткәрләрне укыту-53 мең сумнан артык;
ремонт-1 млн. сумнан артык.
Апас үзәк китапханәсе яңалыкларына икенче катны яшьләр зонасына модернизацияләү исәбенә мәйданны арттыруны, космосны зоналаштыруны кертергә мөмкин: иҗат зонасы, яшьләр зонасы, кече төркемнәрдә эшләү зонасы, шәхси эш һәм чаралар оештыру зонасы, туган якны өйрәнү зонасы. Үзәк китапханә, мәдәни-агарту һәм мәгълүмат үзәге буларак, үз килүчеләренә Апас районында туып-үскән язучылар һәм шагыйрьләр исеменнән торган гадәти булмаган дизайн картасын тәкъдим итә. АПАС сүзе рәвешендәге уникаль асылмалы сәнгать киштәсе туган якны өйрәнү әдәбиятын урнаштыру өчен стеллаж сыйфатында чыгыш ясый. Китапханәдә Тынычлык һәм ял итү почмагы креслосы бар, анда аудио баганалар урнаштырылган. Модернизация нәтиҗәсендә фондны циффрлы форматка күчерергә мөмкинлек бирүче китап сканеры сатып алынды: зур экранлы телевизор, интерактив өстәл, интерактив панель, китаплар өчен зарарсызландыручы бокс, проекция җиһазлары, нурландыргыч-рециркулятор, кофемашина, ламинатор, брошюровщик һәм башка кирәкле техника.
Проект яшь һәм сәламәтлек мөмкинлекләренә карамастан, барлык категория кулланучылар өчен заманча уңайлы функциональ киңлек булдырырга мөмкинлек бирде.
Югары ихтыяҗлары чикләнгән кешеләргә китапханә хезмәте күрсәтү шартларын яхшырту максатында Халыкның аз хәрәкәтләнүче төркемнәре өчен һәркем файдалана алырлык булу тәэмин ителде, пандус тоткычлары монтажланды, ике яклы тавыш элемтәсе булган хезмәткәрләрне чакыру төймәсе махсус үзгәртелде, санузел киңәйтелде, ишек төбе киңәйтелде, уңайлы ишекләр куелды. Апас үзәк модель китапханәсе икенче катта урнашкан, шуңа күрә модернизация барышында баскыч күтәрү җайланмасы алынды, ул коляскадагы инвалидка баскычтан тоткарлыксыз һәм тиз күтәрелергә мөмкинлек бирә. Китапханәдә күрү, ишетү, терәк-хәрәкәт аппараты бозылган инвалидлар өчен универсаль эш урыны җиһазландырылган.
Модернизация барышында китап фонды 4152 данәгә тулыланды. Традицион басмалардан тыш, китапханәгә яңа форматтагы китаплар — күрү сәләте начар һәм күрмәүче кешеләр өчен график романнар һәм китаплар да керде. Китапханәдә заманча энциклопедияләр, сүзлекләр, белешмәләр, Ватан һәм чит ил классикасының яңа басмалары, тарих, психология, фәлсәфә, хокук, сәнгать, техника, авыл хуҗалыгы, медицина, сәламәт яшәү рәвеше буенча китаплар барлыкка килде.