Ресторанда банкет заказ биргәндә алдан түләү таләп ителә, бу законлымы? Бу ресторанда мәҗлес уздырудан баш тарткан очракта, алдан түләү суммасын кире кайтарып буламы?
РФ ГК 781 статьясы нигезендә, заказчы үзенә күрсәтелгән хезмәтләрне вакытында һәм тәртиптә түләргә тиеш, алар түләүсез хезмәт күрсәтү килешүендә күрсәтелгән.
Хөкүмәт 21.09.20 ел, №1515 карары белән расланган «җәмәгать туклануы хезмәтләрен күрсәтү кагыйдәләре» нең 14 пункты нигезендә, хезмәтләр күрсәтүгә алдан заказ биргәндә хезмәтләр күрсәтү турында килешү рәсмиләштерелергә тиеш, шул ук вакытта документның бер нөсхәсе кулланучыга бирелә, анда алдан түләү рәвеше күрсәтелергә тиеш.
Алдан түләү кертелгәндә сез керткән алдан түләү ничек рәсмиләштерелүенә зур игътибар бирергә кирәк. Гадәттәге тормышта, алдан түләү еш кына задатка, аванс дип атала, бу ике төшенчәнең аермасын аңлатмый. Алар килешүнең соңгы үтәлешенә кадәр башкаручыга охшаш булуларына карамастан, бу очракта ресторан сезгә банкет әзерләү һәм үткәрү хезмәтләрен тулысынча күрсәткәнче, юридик яктан задатоклар һәм аванс бик нык аерылып тора. Аерым әһәмияткә ия аерымлыклар юридик нәтиҗәләрдә, алар влечут аванс һәм задаток яклар өчен.
Задатокның нәтиҗәләре авыррак. РФ ГК 329 статьясы нигезендә задаток бурычны үтәүне тәэмин итү ысулы булып тора. РФ ГК 381 ст. 2 ө. нигезендә, килешүне үтәмәү өчен задаток биргән як җаваплы булса, ул икенче яктан кала. Ягъни, ресторанда мәҗлес уздырудан баш тарткач, ресторан янында акча тулаем кала. Әгәр ресторан банкет үткәрүдән баш тартса, сезгә икеләтә акча биреләчәк.
Задатка буларак тапшырыла торган акчалата сумма түләүсез хезмәтләр күрсәтү килешүендә нәкъ менә задатка дип аталырга тиеш, яисә төп килешүнең аерылгысыз өлеше булып торачак түләүле хезмәтләр күрсәтү килешүенә задатка турында өстәмә килешү төзергә кирәк.
Россия Федерациясе Граждан кодексының 380 статьясындагы 3 өлеше нигезендә килешү буенча түләүләр счетына түләнгән сумманың задатка, аерым алганда мәҗбүри язма форманы үтәмәү аркасында, сумма, әгәр башкача исбатланмаган булса, аванс сыйфатында түләнгән дип санала.
Алдан түләүнең бүтән формаларына, шул исәптән аванска, РФ ГК 782 статьясы һәм «кулланучылар хокукларын яклау турында» 07.02.92 №2300-1 РФ Законының 32 статьясы (алга таба – 2300-1 номерлы РФ Законы) таләпләре кагыла. Күрсәтелгән статьяларның үзара бәйле нигезләмәләре нигезендә заказчы башкаручыга фактта тотылган чыгымнарын түләү шарты белән түләүле хезмәт күрсәтү килешүен үтәүдән баш тартырга хокуклы.
Шулай итеп, әгәр ресторан нинди дә булса эш башкарган икән, әйтик, азык-төлек сатып алган, бу вакытка башка заказ ала алмаганлыктан зыян күргән икән, бу сумма заказчы түләүгә тәкъдим ителергә мөмкин. Әмма, ачыклау өчен, кем кемгә һәм күпме ресторанга килешүне намуслы башкарганда тоткан чыгымнарын раслаучы документлар бирергә кирәк.
Әгәр дә ресторан белән язма рәвештә бернинди килешү дә төзелмәгән булса, алдан түләүне кертү турында килешү телдән төзелгән һәм акчаларны касса чегы, квитанция белән генә тапшыру раслана икән, теләсә нинди алдан түләү алданрак булачак. Бу суд практикасында киң кулланыла торган алым.
Квитанция, чек, бу очракта, задатка турындагы килешүгә тиңләшә алмый, чөнки алар килешү буенча түләү счетына акча кертү фактын раслаучы түләү документлары гына, ләкин бернинди очракта да килешү түгел.
Аванс ресторанны кызыксындыру, аңа клиент ягыннан акча алу, киләсе чыгымнарны каплау өчен алдан түләү формасын тәкъдим итә. Ресторан хезмәтеннән баш тарткан очракта, аванс сезгә ресторанның чыгымнары өчен генә кайтарылачак.
Әгәр ресторан авансны кире кайтарудан баш тартса, судка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Судта сез түләгән авансны кире кайтаруны гына түгел, ә башкаларның акчаларын дөрес тотмау, кире кайтарудан Качу, шулай ук суд чыгымнарын да таләп итә аласыз.
Хөрмәтле кулланучылар! Килеп туган мәсьәләләр буенча консультатив ярдәм сорап Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор идарәсенең Буа территориаль бүлегенә түбәндәге адреслар буенча мөрәҗәгать итәргә мөмкин: Буа ш., Еремов ур., 135 «В»; Тәтеш ш., Свердлов ур., 43, Иске Чүпрәле, Кооператив ур., 10, шулай ук телефоннар буенча 8(84374)3-52-89, 3-17-04; 8(84373) 2- 52-59.