Хәбәр

Сорау: мин смартфон сатып алдым, һәм 5 көн эчендә ул туктап кала һәм сүнә башлады. Гарантия 1 ел. Мин акчамны кире кайтара аламмы?

Җавап: «кулланучылар хокукларын яклау турында» 1992 елның 7 декабрендәге 2300-I номерлы РФ Законының 18 маддәсенең 1 пункты (алга таба – Закон) һәм Союз дәүләтенең Югары Дәүләт Советының 06.12.2024 елгы 6 номерлы Декреты (алга таба – бердәм кагыйдәләр) белән расланган кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендә бердәм кагыйдәләрнең 19 маддәсенең 1 пункты (алга таба-бердәм кагыйдәләр) нигезендә, кулланучы товарда кимчелекләр табылган очракта, әгәр алар сатучы тарафыннан килештерелмәгән, үз теләкләре буенча сату-алу килешүен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы. Сатучы таләбе буенча һәм аның хисабына кулланучы товарны кимчелекләре белән кайтарырга тиеш.

Техник яктан катлаулы товарга карата (смартфон ул) кулланучы, анда җитешсезлекләр ачыкланган очракта, сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тартырга һәм шундый товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә йә аны шул ук маркалы товарга (модель, Артикул) яки башка маркалы шундый ук товарга (модель, Артикул) алмаштыруны таләп итәргә, сатып алу бәясен тиешенчә унбиш ел эчендә яңадан исәпләп чыгарырга хокуклы.мондый товарны кулланучыга тапшырган көннән алып. Шушы вакыт узгач, күрсәтелгән таләпләр түбәндәге очракларның берсендә канәгатьләндерелергә тиеш::

- товарның сизелерлек кимчелеген ачыклау;

- товар җитешсезлекләрен бетерүнең әлеге Законда билгеләнгән срокларын бозу;

- товарның төрле кимчелекләрен берничә мәртәбә бетерү нәтиҗәсендә, гарантия срогының һәр елы дәвамында, тулаем алганда, утыз көннән артык файдалана алмау.

Законның 18 статьясының 6 пункты һәм 19 статьясының 5 пункты нигезендә гарантия срогы билгеләнгән товарга карата, сатучы (җитештерүче), вәкаләтле оешма яки вәкаләтле шәхси эшмәкәр, импортер, әгәр ул товарны кулланучыга тапшырганнан соң кулланучы тарафыннан файдалану, саклау яки куллану кагыйдәләрен бозу нәтиҗәсендә барлыкка килүен исбатламаса, товарның кимчелекләре өчен җавап бирә.товарны, өченче затларның гамәлләрен яки җиңә алмаслык көчләрне транспортлау. Ягъни, җитештерү җитешсезлеге булу фактын исбатлау авырлыгы сатучыда ята.

Шулай итеп, товар җитешсезлеге сезгә смартфон тапшырылганнан соң 15 көн эчендә ачыклануын исәпкә алып, сез сатучыга тиешле сыйфатта булмаган товарны сату - алу килешүен өзүне һәм мондый товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә хокуклы, тиешле таләп-товар сатучыга карата дәгъва җибәрергә хокуклы.

Сорау: сатучы, товарның сыйфатын тикшерү өчен, миңа аны башка шәһәргә илтергә тәкъдим итә. Сатучы күрсәткән башка шәһәрдәге адрес буенча сыйфатын тикшерү өчен товар бирүдән баш тарта аламмы мин?

Җавап: әйе, сыйфатын тикшерү өчен товарны башка шәһәргә илтүдән баш тартырга хакыгыз бар. Кулланучылар хокукларын яклау турындагы эшләр буенча суд практикасына күзәтүнең 3 пунктыннан күренгәнчә, утв. Россия Федерациясе Югары Суды Президиумы тарафыннан 2024 елның 23 октябрендә кулланучының сыйфатын тикшерү өчен товарны сатып алу урыны буенча түгел, ә сатучы күрсәткән адрес буенча башка шәһәрдә бирүдән баш тартуы законсыз дип танылды.

Товарны кулланучыга карау өчен бирү өчен конкрет гамәлләр башкару бурычы махсус закон белән йөкләнмәгән, шуңа күрә бу очракта йөкләмәләрнең тиешенчә үтәлүе турындагы гомуми нормалар кулланылырга тиеш.

Тиешенчә үтәү бурычның тиешле затка билгеле бер вакытта һәм тиешле урында үтәлүен аңлата.

Йөкләмәне үтәү башкарылырга тиешле урын китерү чыгымнарын бүлүгә йогынты ясый һәм товарны кабул итү һәм тапшыру урынын билгели, бу вакытта ул гадәттә йә йөкләмәнең үзендә билгеләнә, йә аның асылыннан килеп чыга.

Бу очракта сату-алу шартнамәсеннән яклар өчен килә торган йөкләмәләр әлеге ваклап сату-алу шартнамәсе төзелгән урында барлыкка килгән.

Шул рәвешле, кулланучы товарның сыйфатын тикшерү өчен аны сатып алу урыны буенча түгел, ә башка шәһәрдә сатучы күрсәткән адрес буенча бирүдән баш тартырга мөмкин.»

Сорау: алкогольле продукция сатып алганда, сатучылар паспорт күрсәтүне сорыйлар. Паспорт урынына машина йөртү таныклыгын күрсәтергә мөмкинме?  

Җавап: әйе, бу мөмкин хәл. Алкоголь продукциясен сатып алучының яшен билгеләргә мөмкинлек бирүче документлар исемлеге, бу сатып алучының балигъ булуына шик туса, сатучы таләп итәргә хокуклы, РФ сәнәгать һәм сәүдә министрлыгының 31.05.2017 ел № 1728 боерыгы белән расланган.

Әлеге исемлектә түбәндәге документлар күрсәтелгән:

РФ территориясендә РФ гражданының шәхесен таныклаучы РФ гражданы паспорты;
РФ территориясеннән читтә РФ гражданының шәхесен таныклаучы РФ гражданы паспорты;
РФ гражданының вакытлыча шәхес таныклыгы;
диңгезченең шәхес таныклыгы;
РФ гражданының дипломатик паспорты;
РФ гражданының хезмәт паспорты;
хәрби хезмәткәрнең шәхес таныклыгы яисә РФ гражданинының хәрби билеты;
чит ил гражданинының чит ил паспорты (дипломатик, хезмәт, гади) яисә шәхесне таныклаучы, РФ шушы сыйфатта таныла торган башка документ;
РФдә гражданлыгы булмаган затның яшәүгә рөхсәте;
РФдә гражданлыгы булмаган затка вакытлыча яшәүгә рөхсәт;
качак таныклыгы;
РФ территориясендә вакытлыча сыену урыны бирү турында таныклык;
машина йөртү таныклыгы.