Салкын җәрәхәтне профилактикалау

Салкын җәрәхәтне профилактикалау

 
Өшү һәм өшү - иң еш кышкы җәрәхәтләр. Алар озак сәфәрләр, спорт белән шөгыльләнү, альпинизм вакытында салкын җилле һавада барлыкка килергә мөмкин.  

Салкын тиюдән исерек кешеләр, өлкәннәр, экстремаль ял яратучылар һәм хәрби хезмәткәрләр күбрәк җәрәхәт ала.

Салкын кеше организмының түбән температураларга җайлаша алмавы нәтиҗәсендә барлыкка килә торган җәрәхәтләр китереп чыгарырга мөмкин.

Күпчелек очракта кул, аяк, яңак, ияк, колак һәм борын бармаклары өшү, ягъни локаль салкын җәрәхәтләр очрый. Тән температурасы 35°C ка һәм аннан да түбән төшкәндә системалы рәвештә өшү (гипотермия) башланырга мөмкин.

Җиңелүнең ике варианты да бер үк вакытта булырга мөмкин.

Салкыннан җәрәхәтләргә бирешүчәнлек ябыгу, ачлык, сусызлану, гипоксия, йөрәк-кан тамырлары системасы эшчәнлеге бозылу, дым яки металл белән контакт аркасында арта.

Киемнең катламлы булуы-өшүдән һәм туңудан саклануның иң яхшы ысулы.

Һәр кеше, спортчымы ул, әллә озак йөрергә планлаштыручы һәвәскәрме, салкынга төрлечә җавап бирәчәк. Бу организмга, тән Конституциясенә һәм төп медицина куркыныч факторларына бәйле.

Берничә катлам кием, аларның санын көйләргә һәм кирәк булганда салырга яки өстәмә кием кияргә мөмкинлек бирә. 

Йөрергә җыенганда киемне түбәндәгечә сайлап алу яхшырак.

Төп катламнар - дым сеңдерә торган тукымалардан, мәсәлән, полиэстердан, ул йонга яки мамыкка караганда өстенрәк. Кием мамык Материаллардан, дымны яхшы сеңдерә һәм аны тире янында тота, салкын көннәрдә бу салкынаюга ярдәм итә.

Йоннан яки флистан кием җылылыкны саклау өчен кирәкле урта катламнар өчен идеаль туры килә.

Өске катламнары дымны, җилне читкә этәрүче, әмма һаваны үткәрүче тукымадан булырга тиеш. 

Тәннең ачык өлешләрен - перчатка яки бияләй шарфын каплау мөһим,тире япмаларын салкыннан саклый. Озакка сузылган йөрүне планлаштырганда үзең белән бер-ике чиста оекбаш һәм запас бияләйләрең булу яхшырак.

Елның салкын вакытында баланслы туклану һәм җитәрлек күләмдә эчә торган сыеклык җәй белән чагыштырганда әһәмиятлерәк.

Углеводлары күп булган продуктларны ашау тиз энергия бирә. Әгәр дә озакка сузылмый йөрү планлаштырыла икән, ашамыйча гына эшләргә яки кечкенә генә берәр нәрсә алырга мөмкин, мәсәлән, кыяклы батончик яки бутерброд. Әгәр көне буе чаңгыда шуасыз, җәяү сәяхәт итәсез яки ачык һавада эшлисез икән, күп сәгатьләр дәвамында энергия заряды алу өчен үзегез белән аксым һәм майларга бай ризыклар алырга кирәк (тулы канлы ризык кабул итү).

Салкын һава торышы китереп чыгарган җәрәхәтләрнең беренче билгеләрен белегез, өшү һәм өшү бер үк вакытта килеп чыгарга мөмкинлеген истә тотыгыз.

Беренче кисәтүче билгеләр - салкын һәм калтырау.

Өшүнең башлангыч стадиясе-кызыл һәм салкын тире; ул агарырга мөмкин, ләкин йомшак булып калырга мөмкин, чәнчү, телсезлек, яну тойгысы.

Җитдирәк проблемаларны булдырмас өчен, өшү яки туңуның беренче билгеләрен күрү белән үк чаралар күрергә кирәк.

Көчле салкын җилдән, бозлы яңгырдан сакланыгыз, күбрәк хәрәкәт итегез.

Һава шартларын бәяләү сәфәр алдыннан маршрутны дөрес планлаштырырга һәм тиз арада җылыга кайтырга яки суынуның беренче билгеләре булганда җылынырга мөмкин булган урын табарга мөмкинлек бирәчәк.

Әгәр тән өлешләренең туңа башлавына яки телсезләнә башлавына вакытында җавап бирсәң һәм шундук аларны җылытсаң, бу салкыннан җитди җәрәхәтләр булдырмый калырга мөмкин.

Үзегезгә салкын булганда җитәрлек ризык ашагыз.

Активрак хәрәкәт итегез.

Алкоголь кулланмагыз. Исерек хәлдә организмның катуын аңлау кыен. 

Чылансагыз-җылынырга урын табыгыз, чыланган киемнәрне корыга алыштырыгыз.

Берничә катлам җылы кием, дымнан һәм җилдән саклау мөһим, хәтта һава торышы куркынычсыз булып тоелса да.