ЯҢАЛЫКЛАР

26.11.2025 елга Татарстан Республикасы территориясендә гадәттән тыш хәлләр килеп чыгу һәм үсешенең оператив көндәлек фаразы

БОКС ХАРАКТЕР ТӘРБИЯЛИ: АПАСТА ЯШЬ БОКСЧЫЛАРНЫҢ РАЙОНАРА ТУРНИРЫ УЗДЫ
Узган ялларда Каратун урта гомуми белем бирү мәктәбенең спорт залы сугышчан рух һәм спорт осталыгының чын аренасына әверелде. Биредә бокс буенча ачык районара турнир узды, анда Татарстанның өч районыннан яшь спортчылар катнашты.

Бокс-ул спорт кына түгел. Бу чын тормыш мәктәбе, анда һәр сугыш булачак ир-атның характерын формалаштыручы дәрескә әверелә. Максатчанлык, ихтыяр көче, батырлык, кыюлык һәм дисциплина — менә яшь боксчылар тренировкаларда һәм ярышларда ала торган сыйфатлар.

Рингка Буа, Югары Ослан һәм Апас районнарыннан яшь боксчылар чыкты. Оештыручылар сүзләренчә, катнашучыларның географиясе елдан-ел киңәя, бу яшьләр арасында әлеге спорт төренең популярлыгы артуын күрсәтә.

"Без бокска кызыксынуның ничек үсүен күрәбез. Өч ел элек без район ярышларыннан башлаган идек, ә бүген күрше районнардан спортчыларны кабул итәбез. Киләсе елда республика дәрәҗәсенә чыгарга уйлыйбыз», — Айдар Айвар улы, Апас спорт мәктәбе директоры.

Ярышлар төрле авырлык категорияләрендә узды. Көрәшләр дәртле һәм яшь спортчыларның техник осталыгы белән аерылып торды.

"Бу малайларда без спортның гына түгел, илебезнең дә киләчәген күрәбез, — дип ассызыклады турнирның мактаулы кунагы Марс Заһидуллин. — Бокс сугарга гына түгел, сугуны тотарга да өйрәтә — рингта да, тормышта да».

Оештыручылар бигрәк тә шәһәр тибындагы бистәдән бертуган Сәмигуллиннарга рәхмәт белдерделәр. Чараның иганәчеләре булган Апаста. Бу эшмәкәрләр районда балалар спортына даими рәвештә ярдәм итәләр, югары социаль җаваплылык күрсәтәләр.

«Безнең өчен бу хәйриячелек кенә түгел, — дип билгеләп үтте Руслан Сәмигуллин. — Бу безнең районның һәм илебезнең киләчәгенә инвестицияләр. Бу егетләрнең утлы күзләрен күрү-безнең өчен иң яхшы бүләк».

Мондый ярышларны уздыру «яшьләр һәм балалар» милли проекты максатларына тулысынча туры килә, ул яшь буынның гармонияле үсеше өчен шартлар тудыруга, сәламәт яшәү рәвеше һәм патриотик тәрбия булдыруга юнәлдерелгән.

Апас районының Яшьләр эшләре һәм спорт бүлеге җитәкчесе: "милли проектны гамәлгә ашыру хисапларда абстракт саннар түгел. Бу турнир кебек конкрет эшләр, алар безнең яшьләрнең тормышын яхшы якка үзгәртә. Спорт аша без булачак Ватанны саклаучыларны, җаваплы гражданнарны һәм яхшы кешеләрне тәрбиялибез"»

Турнирда җиңүчеләр кубоклар һәм медальләр белән бүләкләнделәр. Ләкин барлык катнашучылар өчен төп бүләк кыйммәтле тәҗрибә булды, ул аларга спортта гына түгел, ә тормышларын коруда да ярдәм итәчәк.

Сәламәт буын: «Мөстәкыйль балалар»наркотикларга каршы проекты старт алды

Узган атнада тантаналы чара узды, анда мәктәп укучылары "яшьләр һәм балалар«милли проекты кысаларында «Мөстәкыйль балалар»проектында рәсми рәвештә катнашучылар сафына керделәр. Педагоглар, ата-аналар һәм хакимият вәкилләре алдында балалар яхшы укырга һәм яшьтәшләре өчен үрнәк булырга, киләчәкне Наркотикларсыз сайларга ант иттеләр.

«Мөстәкыйль балалар» проекты күп кенә профилактик инициативалардан үзенең күпкырлылыгы белән аерылып тора. Наркотикларның зыяны турында гадәти тыю чаралары һәм куркыныч лекцияләр урынына оештыручылар уңай альтернатива формалаштыруга басым ясады.

"Хәзерге балаларга „наркотикларга юк“дип әйтү генә җитми. Аларга бәйлелексез тормышның никадәр кызыклы һәм тулы канлы була алуын күрсәтергә кирәк, — дип ассызыклады төбәк буенча „яшьләр һәм балалар“ милли проекты координаторы Андрей Василенко. - Нәкъ менә шуңа күрә“ Мөстәкыйль балалар»наркоманияне һәм токсикоманияне профилактикалау буенча тулы бер чаралар комплексын үз эченә ала".

Проектның мөһим өлеше-ата-аналарны җәлеп итү. Алар өчен махсус семинарлар оештырылган, аларда экспертлар бәйлелекнең беренче билгеләрен ничек танырга, яшүсмерләр белән наркотиклар турында ничек дөрес сөйләшергә һәм гаиләдә ышаныч атмосферасын ничек тудырырга икәнлеге турында сөйлиләр.

«Мөстәкыйль балалар " проекты федераль

«Үсеп килүче буынның сәламәтлеге турында кайгырту-ул илебезнең киләчәгенә инвестицияләр, - дип билгеләп үтте мәгариф министрлыгы вәкиле. - „Мөстәкыйль балалар“ кебек проектларның мәктәп укучыларында җанлы җавап табуын күрү сөендерә. Димәк, безнең балалар сәламәт киләчәк файдасына аңлы сайлау ясарга әзер".

Якындагы айларда проектның географиясен киңәйтү планлаштырыла: аңа районның тагын 20 мәктәбе кушылачак. Моннан тыш, төрле шәһәрләрдән катнашучыларга аралашырга, тәҗрибә һәм идеяләр белән уртаклашырга, шулай ук үз казанышларын интерактив форматта күзәтергә мөмкинлек бирәчәк махсус цифрлы платформа эшләнә.

Сентябрьдә Биеш авылының үзәк паркын төзекләндерү эшләре төгәлләнде. 4 октябрьдә Яңа   урын ачылды.  

Кунаклар өчен Биештән «Рябинушка» халык фольклор ансамбле, Үтәмеш авылыннан «уңыш тәгәрмәче» ансамбле һәм районыбыздан башка катнашучылар чыгыш ясады. Ә менә чакырылган кунак булып үзәк мөдире Филатова Василиса Борисовна җитәкчелегендәге «Авыл Мәчесе» рус фольклор үзәге ансамбле булды. Коллектив халыкны парк ачылу белән котлады һәм «Русская вечорка»үткәрде!

- Минем күптән биегәнем дә, җырлаганым да юк иде. Шундый шәп коллектив, чибәр кызлар! Ә безнең парк монда бик күп кешеләрне һәм кунакларны җыя башлады... бу бәхет, - дип уртаклаша авылда яшәүче Надежда Григорьевна Телишева.

Парк Россия Федерациясе Президенты грантлары фонды акчаларына төзекләндерелгән, аларны җирле гыйбадәтханә 800 мең сумнан артык акча откан һәм "гаилә"милли проекты кысаларында.Бу акчаларга урамда музыка аппаратурасы, эскәмияләр, урналар, ут баганалары сатып алынды, Ватан сугышы ветераннарының фотосурәтләре куелган стенд куелды. Шулай ук төзекләндерүгә кече паркларны төзекләндерү программасы буенча район акчаларыннан миллион сумнан артык акча бүлеп бирелгән. Әлеге акчалар сәхнәләрне, юлларны реконструкцияләүгә, парктагы һәм аның янындагы футбол мәйданчыгы зонасындагы эскәмияләргә тотылды. Шулай ук республика программасы буенча футбол мәйданчыгы ачылды һәм периметр буенча койма куелды.

- Бу игелекле эштә катнашкан һәркемгә рәхмәтебезне җиткерәбез. Биеш авылындагы безнең парк-халык өчен генә түгел, районнан һәм читтән килгән кунаклар өчен дә яңа тарту урыны. Җәй буе без бик күп чаралар үткәрдек... балалар һәм өлкәннәр бу урынны яраттылар. Һәм киләсе елга бәйрәмнәрне планлаштырабыз. Ярдәм күрсәткәне өчен районыбыз башлыгы Җиһаншин Айрат Габделхак улына рәхмәт әйтәсе килә... әйе, без грант оттык, ләкин эшне ахырына кадәр җиткерү өчен бөтен акча да җитмәс иде. Айрат Габделхакович безнең район даны өчен күп эшләвебезне һәм тырышуыбызны күрә һәм шулай итеп планнарыбызны тормышка ашыруда ярдәм итә. Шулай ук авыл җирлеге рәисе Вәлиев Рамил Әлфир улына һәм паркны төзекләндерү эшендә аеруча зур тырышлык куйган һәркемгә, Телишев Михаил Иванович, Прокофьев Алексей Александрович, Назаров Андрей Михайлович, Герасимов Сергей Григорьевичка рәхмәтебезне җиткерәбез, ә тагын Мәдәният йортының директоры Биктаһирова Альбина Фәрит кызы һәм җирле мәктәп директоры Зефяр Зәмдихановның ярдәмен билгеләп үтәргә кирәк.Әлимҗан улын. Барысы да бик тырышып эшләделәр һәм хәзер иң мөһиме-тукталып калмау, ә алга таба да яраткан авылыбызны үзгәртергә тырышу, — ди җирле чиркәүнең настоятеле иерей Сергий Грязнов.

БУЫННАР ЭЛЕМТӘСЕ: МӘКТӘП УКУЧЫЛАРЫ»ГЕРОЙ ӨЧЕН ҖЫЛЫЛЫК " ҖИБӘРӘЛӘР

«Озак һәм актив тормыш» милли проекты кысаларында өлкән буынның тормыш сыйфатын яхшыртуга гына түгел, буыннар арасындагы элемтәләрне ныгытуга да аерым игътибар бирелә. Мондый хезмәттәшлекнең ачык мисалы булып «өлкән буын» хәрәкәте инициативасы белән оештырылган «герой өчен җылылык»акциясе тора.

"Без җиңү мөмкин кадәр тизрәк килсен өчен сакчыларыбызга ярдәм итәргә булдык. Акция турында белгәч тә, барысы да анда катнашырга теләк белән яна башлады», — дип тәэсирләре белән уртаклаша яшь армияче Савелий Листратов.

Табар Черкене мәктәбенең барлык сыйныф укучылары Яшь армиячеләр, класс җитәкчеләре һәм тәрбия эшләре буенча директор киңәшчесе Людмила Валерьевна Клементьева белән бергә фронтовикларга хатлар әзерләделәр, аларны ихлас теләкләр белән тутырдылар.

Психологлар һәм социологлар мондый акцияләрнең яшь буын өчен дә, өлкән буын өчен дә аерым әһәмиятен ассызыклыйлар.

"Мондый инициативалар берьюлы берничә мөһим бурычны хәл итә, - дип шәрехли Мария Соколова, «дәвамлы һәм актив тормыш»милли проекты эксперты“. - Беренчедән, алар яшьләргә үз илләренең тарихы белән элемтәне тере аралашу аша аңларга ярдәм итә. Икенчедән, өлкән буын өчен бу үз ихтыяҗын һәм әһәмиятен тою мөмкинлеге, бу гомер озынлыгына һәм сыйфатына турыдан-туры йогынты ясый».

Тикшеренүләр күрсәткәнчә, буыннарны берләштерүче проектларда катнашучы өлкән яшьтәге кешеләр психологик иминлекнең югарырак күрсәткечләрен күрсәтәләр, депрессиядән сирәгрәк интегәләр һәм когнитив функцияләрне озаграк саклыйлар.

Табар Черкене авыл җирлеге ветераннар советы рәисе Людмила Никаноровна Кутяшова халыкка мөрәҗәгать итеп: «читтә калмагыз, посылкалар җыегыз һәм „геройга җылы“кебек акцияләрдә катнашыгыз", - дип мөрәҗәгать итте. Ышаныгыз, фронттагы егетләргә һәрвакыт ярдәм бик күңелле һәм мөһим".

Оештыручылар «Герой өчен җылылык» акциясе Яңа елга кадәр дәвам итәчәген искә төшерә һәм барлык битараф булмаганнарны анда катнашырга чакыра. Бу Ватанны саклаучыларга ярдәм итү генә түгел, ә Россиянең милли тиңдәшлеге һәм мәдәни кодының нигезен тәшкил иткән буыннар бәйләнешен ныгытуга үз өлешен кертү мөмкинлеге дә.

Технологияләр еш кына элемтә иллюзиясен тудыра, тирән кешелек мөнәсәбәтләрен өстән — өстән аралашу белән алыштыра торган дөньяда, «Герой өчен җылы» кебек инициативалар безгә чын кешелек багланышының кыйммәте, ихлас кайгырту һәм буыннар дәвамчанлыгы-җәмгыятьне чын — чынлап сәламәт итә торган, ә аның һәр әгъзасының тормышы-озак һәм мәгънә белән тулы.

Экология берләштерә: мәктәп отрядлары ничек итеп Яшел киләчәкне табигать белән бәйләнеш, әйләнә — тирә мохит турында кайгырту һәм хезмәттәшлек итә белү - «яшьләр һәм балалар»милли проекты үсеп килүче буында нәкъ менә шушы күнекмәләрне үстерә. 19 ноябрьдә «эко стилендәге тормыш»республика гранты кысаларында экология отрядларының очрашуы бу эшнең нәтиҗәлелеген ачык мисал итеп күрсәтте. Бу көнне «Стрела» экология отряды кунакларны — Раифа махсус укыту-тәрбия учреждениесендә тәрбияләнүчеләрне, Диана Геннадьевна Зәйнетдинова җитәкчелегендәге «Витязи» Экология отрядында катнашучыларны кабул итте. Очрашу җылы кабул итүдән башланды: хуҗалар «дуслык күпере» акциясен оештырдылар, танышуның беренче минутларыннан ук Ышаныч һәм ачыклык атмосферасы тудырдылар. Аннары кунакларны мәктәпнең актлар залына чакырдылар, анда алар өчен концерт программасы әзерләнгән иде. «Яшьләр һәм балалар «милли проекты үсеп килүче буында экологик культура формалаштыруга аерым игътибар бирә. Һәм иң мөһиме-без бу процессның кызыклы, мавыктыргыч һәм берләштерүче булуын телибез. Экология отрядлары очрашуы тәҗрибә уртаклашу өчен чын мәйданчык булды. Һәр отряд үз «визиткасын» тәкъдим итте, гамәлгә ашырылган проектлар һәм киләчәккә планнар турында сөйләде. «Стрела» экскурсоводлары кунаклар өчен мәктәпнең геологик почмагы буйлап танып-белү экскурсиясе үткәрделәр. "Хәзерге балалар экологик проблемаларга бик тиз бирешә. Алар нинди дөньяда яшәячәкләренә битараф түгел. Безнең бурыч — аларга инициативаларын тормышка ашыру өчен кораллар бирү», - дип ассызыклады «Стрела»экология отряды җитәкчесе Лилия Минхәйдәр кызы Вәлиева. Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, экология отрядлары эшчәнлеге теоретик белемнәр белән генә чикләнми. Балалар даими рәвештә практик акцияләр үткәрәләр: сулык ярларын чүп-чардан чистарталар, агачлар утырталар, уку йортларында калдыкларны аерым җыюны оештыралар. Бу «яшьләр һәм балалар» милли проектының актив гражданлык позициясен формалаштыру һәм яшь буынны социаль әһәмиятле проблемаларны хәл итүгә җәлеп итү бурычларына тулысынча туры килә. "Экология отрядлары эше-ул мавыгу гына түгел. Бу планетаның иминлеге безнең һәрберебезгә бәйле икәнен аңлаучы җаваплы гражданнарны тәрбияләү«, - дип билгеләп үтте»Чиста булачак " яшьләр экология хәрәкәте эксперты Рамил Фәрхәт улы Гатауллин. Узган чараның төрле социаль төркемнәрдәге балаларны берләштерүе аеруча зур әһәмият бирә. Раифа махсус укыту-тәрбия учреждениесендә тәрбияләнүчеләр үзләрен экологик хәрәкәтнең тулы хокуклы катнашучылары итеп тоярга, табигатьне саклауның гомуми эшенә үз өлешләрен кертергә мөмкинлек алдылар. „Яшьләр һәм балалар " милли проектының төп бурычларыннан берсе-һәркем өчен тигез мөмкинлекләр тудыру. Бу мәгънәдә экологик эшчәнлек универсаль: ул һәркемгә аңлаешлы һәм һәркемгә үзенең әһәмиятен тоярга мөмкинлек бирә". Оештыручылар сүзләренчә, бу очрашу-нәтиҗәле хезмәттәшлекнең башы гына. Экологик отрядларның планнарында-территорияләрне чистарту буенча уртак акцияләр, башлангыч сыйныф укучылары өчен агарту чаралары һәм ачык һавада уку мәйданчыгы булачак экологик сукмак булдыру. "Бу искиткеч чара дуслык, аралашу һәм табигатьне саклау буенча уртак эшләрнең башлангычы булсын. Экология берләштерә!"- бу сүзләр белән Лилия Мөнир кызы Вәлиева очрашуда катнашучыларның гомуми кәефләрен белдерде.

ҮЗ ХОКУКЛАРЫН БЕЛҮ ХОКУКЫ: МУРЗИНО УКУЧЫЛАРЫ ХОКУКЫЙ МАРАФОНДА КАТНАШТЫЛАР
Хокукый грамоталылык-хәзерге заман балалары яшьтән үк үзләштерергә тиешле фундаменталь күнекмәләрнең берсе. Морза мәктәбендә Бөтендөнья балаларга хокукый ярдәм көне һәм «яшьләр һәм балалар»милли проекты кысаларында узган чаралар комплексы нәкъ менә шуңа юнәлдерелгән.

«Яшьләр һәм балалар» милли проекты үсеп килүче буынның хокукый культурасын формалаштыруга аерым игътибар бирә. Экспертлар билгеләп үткәнчә, балачактан үз хокукларыңны һәм бурычларыңны белү — баланы яклау элементы гына түгел, ә аның шәхесенең мөһим өлеше дә.

"Безнең бурыч — балаларга законнар турында сөйләү генә түгел, ә хокукый белемнәрнең көндәлек тормышта ничек кулланылуын күрсәтү, — дип шәрехли тәрбия эшләре буенча директор урынбасары. - Күп балалар социаль челтәрләрдә кимсетүле шәрехләрнең юридик нәтиҗәләре булырга мөмкин дип хәтта шикләнмиләр дә".

Морза мәктәбенең кече яшьтәге укучылары үз хокукларын иҗат аша өйрәнделәр. 1-4 класс укучылары «Мин үз хокукларымны ясыйм» дигән темага рәсемнәр әзерләделәр, белем алу хокукы, ял итү хокукы, медицина ярдәме алу хокукы һәм баланың башка фундаменталь хокуклары кебек төшенчәләрне визуальләштерделәр.

"Бала үз хокукларын ясаганда, ул аларны яхшырак истә калдыра һәм аңлый, — дип аңлата балалар психологы Марина Семенова, „яшьләр һәм балалар“ милли проектының төбәктәге консультанты. - Мондый алым балаларга конкрет, аларга якын образлар аша абстракт хокукый концепцияләрне аңларга ярдәм итә"»

Морза мәктәбендәге хокукый марафонның кульминациясе Бөтендөнья балаларга хокукый ярдәм күрсәтү көненә багышланган махсус акция булды. Чара кысаларында укучылар балалар хокукларын яклау турында мәгълүмат буклетлары гына түгел, чакырылган юристларга һәм балигъ булмаганнар эшләре буенча комиссия вәкилләренә дә сораулар бирә алдылар.

Морза мәктәбендә уздырылган чаралар «Яшьләр һәм балалар» милли проекты кысаларында масштаблы эшнең бер өлеше булып тора, аның максаты үсеп килүче буынны физик яктан гына түгел, хокукый, социаль һәм мәдәни яктан да үстерү.

Морза мәктәбе тәҗрибәсен төбәкнең башка мәгариф учреждениеләренә дә тарату планлаштырыла. «Яшьләр һәм балалар» милли проекты кысаларында аерым мәктәпләрнең уңышлы практикаларына нигезләнгән төрле яшьтәге укучыларга хокукый агарту буенча методик кулланма эшләнә.

Практика күрсәткәнчә, балаларны системалы рәвештә хокукый яктан агарту сизелерлек нәтиҗәләр бирә: балигъ булмаганнар арасында хокук бозулар саны кими, балалар манипуляцияләрдән һәм эксплуатациядән ныграк яклана, аларда гражданлык позициясе һәм җаваплылык формалаша.

«Яшьләр һәм балалар» милли проекты кысаларында җирле инициативаларның дәүләт масштабындагы стратегик бурычларны нәтиҗәле хәл итә алуын күрсәтеп, морза мәктәбе бу мөһим эшнең үзәкләренең берсенә әверелде.

ВАЛЬС УРЫНЫНА КВЕСТ: ӨЛКӘН СЫЙНЫФ УКУЧЫЛАРЫН МӘКТӘП ТРАДИЦИЯЛӘРЕНЕҢ ЯҢА ФОРМАТЫ БЕРЛӘШТЕРДЕ

Заманча белем бирү-дәресләр һәм өй эшләре генә түгел, шәхеснең һәрьяклап үсеше, яшьләрнең коммуникатив күнекмәләрен һәм иҗади потенциалын формалаштыру өчен шартлар тудыру да ул. Нәкъ менә шундый алым «яшьләр һәм балалар» милли проекты кысаларында тормышка ашырыла, аның ачык иллюстрациясе Табар-Черки мәктәбендә гадәти булмаган «Көзге бал» булды.

Узган ялларда Табар-Черки мәктәбендә күптән көтелгән вакыйга — югары сыйныф укучылары өчен уникаль квест-уен форматында узган «Көзге бал» булды. Бу чара традицион мәктәп кичәләреннән бик нык аерылып торды.

„Яшьләр һәм балалар“ милли проекты заманча белем бирү мохите булдыруга юнәлдерелгән, анда һәр баланың үз талантларын һәм сәләтләрен ачу мөмкинлеге бар. Квест-бал кебек чараларның инновацион форматлары заманча яшүсмерләр мәнфәгатьләренә җавап бирә һәм аларга тәнкыйди фикерләүне, командада эшләү күнекмәләрен һәм креативлыкны үстерергә мөмкинлек бирә».

Чараны оештыручылар Команда уенына басым ясарга булдылар һәм укучыларны мәктәп территориясе буйлап мавыктыргыч сәяхәткә чыккан төркемнәргә бүлделәр. Катнашучыларга күп кенә табышмакларны чишәргә һәм интеллектны гына түгел, командада үзара аңлашуны да тикшергән төрле сынауларны узарга кирәк иде.

"Бүген хезмәт базары яшь белгечләрдән һөнәри белемнәр генә түгел, «йомшак күнекмәләр» — командада эшли белүне, үзгәрешләргә тиз җайлашуны, стандарт булмаган чишелешләр табуны таләп итә, — дип шәрехли яшьләр сәясәте буенча эксперт. - Мондый чаралар уен формасында нәкъ менә шушы күнекмәләрне үстерә, бу «яшьләр һәм балалар»милли проекты бурычларына тулысынча туры килә.

Квест әдәби табышмаклардан алып математик башваткычларга һәм тарихи ребусларга кадәр төрле предмет өлкәләренә багышланган станцияләрне үз эченә ала. Бу укытуны мавыктыргыч итәргә һәм дәрестә алган белемнәрне практик яктан куллануны күрсәтергә мөмкинлек бирде.

„Яшьләр һәм балалар“ милли проектының бер юнәлеше — уен һәм интерактив методикалар кертү аша укуга мотивацияне арттыру, — дип аңлата Табар-Черки мәктәбенең тәрбия эшләре буенча директор урынбасары. - Балалар тарих һәм физика буенча белемнәрнең квестта конкрет бурычларны хәл итәргә ярдәм иткәнен күргәч, укуга башкача карый башлыйлар".

Белем бирүдән тыш, квест форматындагы "Көзге бал" шәхесара багланышларны җайга салу һәм укучыларның социаль күнекмәләрен үстерү мәйданчыгына әверелде.

«Чара күңел ачу мөмкинлеге генә түгел, ә дустанә атмосферага чуму, сыйныфлар арасындагы элемтәләрне ныгыту һәм вакытны яшьтәшләр белән уздыру мөмкинлеге дә булды, — дип билгеләп үтә квестта катнашучыларның берсе, 11 нче сыйныф укучысы. — Кайбер биремнәрдә безгә рольләрне һәркемнең көчле якларын исәпкә алып бүләргә туры килде — бу коллективта булачак эш моделе буларак".

Мондый алым яшьләрне иртә һөнәри юнәлеш бирү һәм киләчәк һөнәрне аңлы рәвештә сайларга әзерләү буенча милли проект бурычларына тулысынча туры килә.

Чара тәмамлангач, күп кенә өлкән сыйныф укучылары мондый чаралар киләчәктә дә үткәреләчәгенә өмет белдерделәр.

Мәктәп директоры сүзләренә караганда, квест форматында «Көзге бал» үткәрү тәҗрибәсен башка мәктәп чараларына да тарату, шулай ук районның башка мәгариф учреждениеләрендәге коллегалары белән методика белән уртаклашу планлаштырыла.

Ел саен 12 ноябрьдә билгеләп үтелә торган Песнәк көне Табар Черки мәктәбендә чын гаилә бәйрәменә әверелде. Бу чара «Гаилә» милли проектының гаилә кыйммәтләрен һәм традицияләрен ныгытуга, шулай ук экологик агартуга юнәлдерелгән бурычларына туры килә.

„Гаилә " милли проекты буыннарны уртак кыйммәтләр тирәсендә берләштерүче гаилә традицияләрен формалаштыруга аерым игътибар бирә, - дип шәрехли мәктәп директоры. - Табигать, кече туганнарыбыз турында кайгырту-буыннан-буынга тапшырылырга тиешле кыйммәт ул".

«Бу көнне җимлекләр ясау һәм аларны азык белән тутыру гадәте бар, песнәкләр үзләренә азык таба алсын өчен, — дип сөйли Табар-Черки мәктәбенең биология укытучысы.

Синичкин көне песнәкләргә генә түгел, ә Россия төбәкләрендә кышларга калучы башка кошларга: клестларга, карлыгачларга, чеченнарга һәм башкаларга багышланган иде.

„Гаилә“ милли проекты гаиләдәге балаларны экологик тәрбияләүгә зур әһәмият бирә, — дип билгеләп үтә төбәк экологик белем бирү үзәге белгече. - Бала әти-әнисенең әйләнә-тирә мохит турында кайгыртуын күргәч, аңа сак карый башлый».

Песнәкләр көнен үткәрүдә мәктәп укучыларының особи-бабалары аерым роль уйнады, алар балачакта кышлаучы кошларны ничек кайгыртулары турындагы истәлекләре белән уртаклаштылар.

Песнәк көне мәктәп чарасы гына түгел, ә балалар гаиләләре белән бергә алган экологик җаваплылык дәресе дә булды.

"Әйдәгез бергәләп дөньяны яхшырак итик һәм аны киләчәк буыннар өчен саклыйк! Бергәләп без дөньяны яхшы якка үзгәртә алабыз!"—чараны оештыручыларның бу чакыруы төрле яшьтәге катнашучыларның йөрәкләрендә яңгырады.

Табар-Черкене мәктәбенең гаилә экология бәйрәме буларак песнәк көнен үткәрү тәҗрибәсен «гаилә»милли проекты кысаларында төбәкнең башка мәгариф учреждениеләренә дә тарату планлаштырыла.

Табар Черкене мәктәбендә Песнәк көне локаль экологик инициативаларның «гаилә» милли проекты контекстына туры килүенең һәм аның төп максатларына-гаилә кыйммәтләрен ныгытуга, традицияләрне саклауга, экологик культураны формалаштыруга һәм планетабызның киләчәге өчен җаваплылыкка ирешүгә ярдәм итүенең ачык мисалы булды.

Табар Черкене мәктәбендә 10-15 ноябрь көннәрендә гадәти булмаган математика, физика һәм информатика атналыгы узды

Заманча белем бирү мохите булдыруга һәм төгәл фәннәр белән кызыксынуны арттыруга юнәлдерелгән «Яшьләр һәм балалар» милли проекты кысаларында 10-15 ноябрь көннәрендә Табар Черки мәктәбендә математика, физика һәм информатика атналыгы булып узды. Бу вакыйга белем бирү чарасы гына түгел, ә барлык яшьтәге укучылар өчен чын интеллектуаль маҗара булды.

«Яшьләр һәм балалар „милли проекты безнең алда балаларга белем бирү генә түгел, ә аларда фәнгә кызыксыну чаткысын кабызу, физика һәм математиканың күңелсез формулалар түгел, ә дөньяны аңлауга ачкыч булуын күрсәтү бурычын куя“, — дип сөйли математика укытучысы һәм предмет атнасын оештыручыларның берсе Наталья Сергеевна Молодцова.Атнага әзерлек эшендә Табар-Черки мәктәбенең математика, физика һәм информатика укытучылары Молодцова н.с., Харитонова Т. С. һәм Клементьева Л. в. катнашты.  

Мондый алым «яшьләр һәм балалар» милли проекты принципларына тулысынча туры килә, анда башлангыч мөмкинлекләренә карамастан, һәр баланың потенциалын ачу өчен шартлар тудыру кирәклегенә аерым игътибар бирелә.

Узган атнаның төп аспектларының берсе математика, физика һәм информатика арасында предметара бәйләнешләр урнаштыру булды. Милли проект экспертлары билгеләп үткәнчә, нәкъ менә белемнең төрле өлкәләрен интеграцияләү укучыларда дөньяның бербөтен картинасын формалаштыруга ярдәм итә һәм аларны киләчәктә комплекслы бурычларны хәл итүгә әзерли.

"Предметара бәйләнешләр укучыларның математика, физика һәм информатика белән кызыксынуын арттыра, бу исә өйрәнелә торган материалны тирәнрәк аңлауга китерә. Укучыларның дәрестә алган белемнәре механик ятлау һәм күнегүләр характерында булмаска тиеш, алар аңлы булырга тиеш", - дип ассызыклый информатика укытучысы Людмила Валерьевна Клементьева.

Предмет атнасы йомгаклары буенча педагоглар хәтта элек математика һәм физиканы катлаулы һәм кызыксыз Фәннәр дип санаган укучыларда да төгәл фәннәр белән кызыксынуның артуын билгеләделәр.

"Гомумән алганда, математика, физика һәм информатика атналыгы иҗат, хезмәттәшлек атмосферасында узды һәм барлык укучылар һәм укытучыларның югары нәтиҗәле эшләвен күрсәтте дип ышанып әйтергә була», — дип нәтиҗә ясады мәктәп директоры.

Статистика күрсәткәнчә, мондый чаралардан соң төгәл фәннәрне тирәнтен өйрәнүче укучылар саны арта, шулай ук предмет олимпиадаларында катнашучылар һәм призерлар саны арта.

Табар-Черки мәктәбе тәҗрибәсе педагогларның «яшьләр һәм балалар» милли проекты тарафыннан хупланган локаль инициативаларының инновацион икътисад өчен белем бирү сыйфатын күтәрү һәм кадрлар әзерләү буенча дәүләтнең стратегик максатларына ирешергә ярдәм итүен күрсәтә.

Табар-Черкене мәктәбендә математика, физика һәм информатика атналыгы тәмамланды, әмма аның нәтиҗәсе озак вакытлы булачак. Ул укучыларның төгәл фәннәр белән кызыксынуын арттырып кына калмады, ә «яшьләр һәм балалар»милли проекты алга сөргән мәгарифкә заманча якын килүләрнең нәтиҗәлелеген дә күрсәтте.

Педагогларның планнарында-киләсе елда предмет атнасы форматын киңәйтү һәм күрше торак пунктлардан мәктәп укучыларын катнашырга җәлеп итү, бу исә барлык балалар өчен дә, кайда яшәсәләр дә, һәркем өчен мөмкин булган бердәм белем бирү киңлеген булдыру проектының бурычына тулысынча туры килә.